Aile İkamet İzni

Aile İkamet İzni (6458 Sayılı Kanun m. 34–37)

Aile ikamet izni, 6458 sayılı Kanun’un 34 ila 37. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu izin; Türk vatandaşı, Mavi Kart sahibi, geçerli ikamet izni sahibi yabancı, mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi bir kişinin belirli aile fertlerine, aile birliğinin Türkiye’de korunması amacıyla verilen ikamet iznidir. Resmî tanıma göre aile ikamet izni şu kişiler için düzenlenebilir:

• Yabancı eş,
• Kişinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğu,
• Kişinin veya eşinin engelli/kısıtlı yabancı çocuğu.

Bazı ülkelerde çok eşlilik yasal olsa da Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kişiler ancak bir kişiyle evli olabilirler. Bu durum kamu düzeninden kaynaklanmaktadır. Bu sebeple kişiler, uyruk ülkelerinde yasal olarak çok eşli olabilseler dahi, çok eşlilik hâlinde yalnızca ilk eşe aile ikamet izni verilebilir; ancak tüm çocuklar için bu ikamet iznine başvurmak mümkündür.

Çocuk başvurularında, yurt dışında ortak velayet sahibi diğer ebeveynin bulunması hâlinde onun muvafakati de gerekmektedir. Aile ikamet izni, her defasında en fazla üç yıl süreyle verilebilir. Ancak izin süresi, destekleyicinin ikamet veya kalış süresini hiçbir şekilde aşamaz.

Aile İkamet İzninde Şartlar

Destekleyici Kimdir?

Aile ikamet izni; Türkiye’de yasal oturum izni olan yabancı ya da bir Türk vatandaşına bağlı olarak edinilebilen bir ikamet izni türüdür. Bu ikamet izninde, Türkiye’de ikamet izni sahibi kişi veya Türk vatandaşı temel unsurlardan birini oluşturur; bu kişinin evrakları da başvuru dosyasında çok önemli bir rol oynamaktadır. Aile ikamet iznine başvurmak için gerekçe olarak sunulan kişiye “destekleyici” denir.

Destekleyici Açısından Şartlar

• Tüm aile fertlerini kapsayan geçerli sağlık sigortasına sahip olmak,
• Fert başına asgari ücretin üçte birinden az olmamak üzere ve toplamda yeterli aylık gelire sahip olmak (2026 yılı için asgari ücret 28.075 TL’dir),
• Son beş yıl içinde aile düzenine karşı suç işlemediğini adli sicil ile belgeleyebilmek,
• Kural olarak en az bir yıl Türkiye’de ikamet etmiş olmak; bu kural aile ikamet izninde en önemli şartlardan biridir. Destekleyici yabancı ise, Türkiye’de geriye dönük bir yıllık yasal ikamet izni sahibi olması en önemli şartlardan birini oluşturur.
• Adres kayıt sistemine kayıtlı olmak.

Başvuran (İkamet İzni Talep Eden) Açısından Şartlar

• Kalış amacıyla ilgili bilgi ve belgeleri sunmak,
• Destekleyici ile birlikte yaşadığını veya yaşama niyetini ortaya koymak,
• Eşler bakımından her iki tarafın da 18 yaşını doldurmuş olması,
• Kanun’un 7. maddesi kapsamında Türkiye’ye girişi yasaklı kişilerden olmamak,
• Evliliğin sırf aile ikamet izni almak amacıyla yapılmamış olması.

Gerekli Evrak Listesi

• Başvuran İçin Gerekli Belgeler
• Başvuru formu
• Pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin fotokopisi
• Doğum belgesi
• İki adet biyometrik fotoğraf
• Harç ve belge bedeli makbuzu
• Gerekiyorsa tek giriş vize harcı makbuzu
• Evlilik belgesi; Türk vatandaşı ile evlilikte vukuatlı nüfus kayıt örneği ya da evliliği kanıtlayan onaylı belge
• UETS belgesi

Çocuk adına yapılan başvurularda ayrıca aşağıdaki belgeler aranabilir:

• Doğum belgesi,
• Boşanma hâlinde velayet belgesi,
• Anne veya babadan biri ikamet izni başvurusunda bulunmuyorsa, başvuruda bulunmayan ebeveynin noter huzurunda düzenlediği muvafakati,
• Aile kaydı belgesi (çocuk ile ebeveynin aile birliğini gösteren belge),
• Destekleyici tarafından, başvurucunun ikamet izni süresi içinde masraflarının karşılanacağını gösteren noter onaylı taahhütname,
• Ebeveynin ölümü hâlinde ölüm belgesi.

Aile ikamet izni kural olarak kişilerin ergin olmayan çocuklarını kapsamaktaysa da bu konuda önemli bir istisna bulunmaktadır. Ergin çocuklar, Türkiye’de eğitim görüyor olmaları hâlinde 25 yaşına kadar aile ikamet izni alma hakkına sahiptirler. Bu şekilde yapılacak başvurularda ergin çocuğun öğrenci belgesinin de ikamet izni başvuru dosyasına eklenmesi gerekir.

Destekleyici İçin Gerekli Belgeler

• Destekleyici Türk vatandaşı ise kimlik kartının aslı ve fotokopisi; yabancı ise pasaport fotokopisi ile ikamet/çalışma izni veya ilgili statü belgesi,
• Yeterli ve düzenli geliri gösteren belge,
• Tüm aile bireylerini kapsayan geçerli sağlık sigortası,
• Adli sicil kaydı,
• Adres kayıt belgesi.

Yurt dışından getirilecek tüm belgelerin apostilli ve noter onaylı Türkçe tercümeli olması gerekmektedir.

Vatandaşlık Perspektifi

Bu yöntemle vatandaşlık yalnızca genel başvuru yoluyla mümkündür. Aranan koşullar şunlardır:

• Türkiye’de fiilen ve sürekli ikamet,
• Başvurucunun son beş yıl içinde toplam yurt dışı kalış süresinin 365 günü, son bir yıl içinde ise altı ayı geçmemesi,
• Kesintisiz ve yasal aile ikamet izni statüsünün korunması.

Önemli not: Sık ve uzun süreli yurt dışı çıkışlar, ikamet süresinin sıfırlanmasına neden olabilir.